Operette in Nederland : De Nederlandse Operette
|
||||||
Operette, een luchtiger versie van de opera waarbij zangnummers en gesproken teksten elkaar afwisselen. Operette is ontstaan in de loop van de 19e eeuw en was van oorsprong een vorm van satire, waarbij de heersende macht en moraal op de hak werd genomen. Adel en machthebbers bleken over net zo veel zwakheden en opportunisme te beschikken als het gewone volk, misschien nog wel meer, zo was de boodschap. Bekende operette's zijn: Der Vogelhandler, Die Fledermaus, La Vie Parisienne, Die Csardasfurstin¸ Eine Nacht in Venedig, The Gondoliers, Der Zigeunerbaron, Die lustige Witwe en Grafin Mariza.
|
||||||
.
Persbericht 15 april 2008
De Nederlandse Operette : Een nieuw operettegezelschap voor Nederland
Het Nederlands Operette Theater (NOT) en De Nieuwe Nederlandse Operette (DNNO) gaan samen verder in De Nederlandse Operette. Na enkele magere jaren die volgden op het verdwijnen van de Hoofdstad Operette, baarden in 2007 twee nieuwe operettegezelschappen, het Nederlands Operette Theater en De Nieuwe Nederlandse Operette - met twee aansprekende producties - opzien.
Met steun van de Nederlandse theaters hebben beide initiatieven besloten om hun krachten voor de toekomst te bundelen: De Nederlandse Operette. Hiermee ontstaat de mogelijkheid dat Nederland na lange afwezigheid een eigen volwaardig operettegezelschap krijgt. Voor de komende 4 jaren heeft het gezelschap De Nederlandse Operette ondersteuning aangevraagd bij het Nederlands Fonds voor Podiumkunsten.
In de artistieke plannen van De Nederlandse Operette wordt gekozen voor een combinatie van traditie en vernieuwing. Aan de ene kant zullen de grote operettes uit het grote operettetijdperk worden gepresenteerd; aan de andere kant zal het gezelschap laten zien dat operette eveneens en altijd een experimentele en avant-gardistische kunstvorm is geweest. De artistieke leiding van het gezelschap komt in handen van Eddy Habbema en Muriël van Dinteren.
In haar eerste seizoen (2009-2010) zal De Nederlandse Operette een grote en een kleinere productie presenteren: Die Lustige Witwe (Franz Lehár) met o.a. Peter Bording, Maaike Widdershoven en Renate Arends in regie van Eddy Habbema en een kleinere operette uit de vroege jaren van de 20e eeuw in de VS, van Victor Herbert of Sigmund Romberg.
Tijdens het Operette-symposium "The Return of Operetta" op 17 april a.s. in het Nederlands Theaterinstituut zal de artistieke leiding van De Nederlandse Operette aanwezig zijn om haar plannen toe te lichten.
|
||||||
.
De Nederlandse Operette
Het moment is aangebroken om gevolg te geven aan de roep om operette. De theaters, het publiek, de uitvoerende kunstenaars, talloze amateurs, allen schreeuwen al jaren om operette! Na enkele schrale jaren die volgden op het opdoeken van de Hoofdstad Operette ontstonden eindelijk de nieuwe initiatieven van het Nederlands Operette Theater (NOT) en De Nieuwe Nederlandse Operette (DNNO): twee geslaagde, fonkelende sterren aan het Nederlandse culturele firmament.
Met een unieke krachtsinspanning wist het FAPK binnen de vier jaar van het vorige kunstenplan beide initiatieven niet alleen te honoreren, maar met een meerjarige intentieverklaring te stimuleren om een brug te slaan naar het komende kunstenplan 2009-2012. Sterker nog: mede dankzij de inzet van het FAPK én de vereende krachten van de theaters in Nederland is het moment gekomen waarop deze twee operetteproducenten de krachten bundelen om één nieuwe ster te laten rijzen: De Nederlandse Operette. Essentieel bij de nieuwe aanpak van de Nederlandse Operette is dat uitgegaan wordt van een unieke combinatie van traditie en vernieuwing in één huis. Zoals in het bedrijfsleven research en innovatie de overlevingsbronnen zijn van de onderneming, zo is ook in de kunsten het onderzoek, het experiment, de gedurfde nieuwe benadering dé voedingsbodem van het levend houden en continu verder ontwikkelen van de traditie. Het samengaan van DNNO en NOT maakt dat de grote publieksvoorziening gestimuleerd wordt door het experiment en dat het experiment gevoed kan worden door de ervaring én zijn invloed kan doen gelden op de verdere ontwikkeling van dit fascinerende genre en haar publiek.
Nederland heeft een lange traditie op het gebied van opera en operette; beide zijn immer door het volk omarmt en met uitverkochte huizen beloond. Het is blijkbaar bij uitstek een land dat zich leent voor tekstueel en inhoudelijk muziektheater: naast opera en operette hebben cabaret en musical al tientallen jaren hun eigen, aanvullende plek in het bestel verworven. Cabaret en musical kunnen zichzelf bedruipen; opera en operette hebben aanzienlijke financiële ondersteuning nodig.
De Nederlandse Operette is nodig om operette in snel tempo uit te laten groeien tot een essentieel, continu en onmisbaar aanbod in de Nederlandse theaters met een groot en zeer gevarieerd publiek; om Nederlandse schrijvers en componisten weer te prikkelen operettes gebaseerd op de actualiteit te schrijven; om conservatoria en kleinkunstacademies dit schitterende repertoire weer op hun studeer- en eindexamenlijsten te laten nemen; en om ervoor te zorgen dat de aangroeiende stroom van jonge talentvolle, Nederlandse zangers en instrumentalisten werk zal vinden in dit rijke en gevarieerde repertoire.
Operette is muzikaal volkstheater met een sterke sociale inslag. In zijn optimale vorm ironiseert zij de maatschappij, met behulp van een toegankelijke plot en rolfiguren waarmee publiek van alle leeftijden en alle gezindten zich kan identificeren. De muziek kent een keur aan klassiek-muzikale stijlen, het acteren moet waarheidsgetrouw en echt zijn. Dit alles stelt de hoogste eisen aan geschoolde zangers en instrumentalisten. Het is een veeleisend medium, maar juist door zijn volkse, directe benadering geschikt voor een groot en divers publiek.
Om de intentie van de oorspronkelijke componisten / librettisten van dit in de 19e en 20e eeuw ontstane nieuwe genre muziektheater te volgen, inclusief haar sociaal-kritische inhoud, vernieuwt, vertaalt en bewerkt de Nederlandse Operette de operettes waar nodig, hanteert zij een moderne speelstijl, werkt zij met een live-orkest dat afgestemd is op de oorspronkelijke partituur en met een mix van creatieven en performers uit de wereld van toneel, opera, cabaret en musical. Kortom zij sluit aan bij de actuele ontwikkelingen in het Nederlandse theater. Operette als ultieme cross-over!
De versnipperde aanpak van de afgelopen jaren - af en toe een operette-productie van uiterst verscheidene makelij - werkt niet. Zowel makers als publiek zijn totaal gedes-oriënteerd geraakt. Continuïteit is nu essentieel! De Nederlandse Operette zal dan ook een kleine, sterke productiekern oprichten, die voor continuïteit en afstemming van planning, programmering en publieksontwikkeling zorgt. Tevens is educatie van toekomstige zangers en instrumentalisten een van de kerntaken. Verder zullen dan per productie de beste mensen in het genre aangetrokken worden. Vrijwel geen langdurige verplichtingen dus, maar wel gegarandeerde, continue top-kwaliteit in het aanbod.
De Nederlandse Operette kiest welbewust voor een dubbelslag: Grote operettes uit het gouden (1871 - 1905) en zilveren (1905 - 1945) tijdperk van de operette voor een groot publiek in de grote- en middentheaters van Nederland; plus kleinere, experimentele voorstellingen van een minder gangbaar soort, met name maar niet uitsluitend uit de Berlijnse periode (1924-1933 ), voor een nieuw (en jong) publiek in de kleine- en midden- zalen. Tijdens deze kunstenplanperiode zullen 3 grote en 3 kleine, experimentele operettes worden gerealiseerd. De Nederlandse Operette wil aan het Nederlandse publiek de operette in zijn volle rijkdom tonen; vanaf het ontstaan van de operette in Frankrijk, via het “ijzeren” Weens/Hongaarse repertoire uit de gouden en zilveren tijd van de operette, tot en met de Engelse, Berlijnse, Spaanse (zarzuela), Amerikaanse, Nederlandse en andere werken die er geweest zijn en nog zullen komen. Ook zal er een opdracht tot een nieuw te schrijven Nederlandse operette worden gegeven.
Wat zou er mooier zijn dan dat de mensen op straat de bekende en onbekendere deuntjes van de welbekende en nieuw geschreven operettes zullen fluiten, op televisie een “Idols” voor operettezangers plaatsvindt, op groot scherm in tientallen bioscopen tot in Japan, China en elders in de wereld Nederlandse operetteproducties worden uitgestraald, diezelfde producties digitaal kunnen worden opgevraagd op onze site, het Concertgebouw en het Holland Festival inhaken op de stroom van operette-vernieuwing en regelmatig operette programmeren en toeristen naar onze grote theaters stromen om zo'n Nederlandse top-uitvoering “live” te kunnen meemaken. Nederland anno 2020: kaas, tulpen, operette, dijken en voetbal!
Maar liefst twee volwaardige initiatieven ontsproten de afgelopen jaren in het kaal-geslagen operette-landschap: het Nederlands Operette Theater en De Nieuwe Nederlandse Operette. Beide wilden zij het Nederlandse publiek en de subsidiënten wakker schudden en de theaters in Nederland eindelijk geven waar zij zo naar verlangden: een continu, gevarieerd en eigen Nederlands operette aanbod.
DNNO is in december 2003 opgericht met als doel professionele operette in Nederland te brengen. Inzet daarbij is steeds geweest om een breed scala aan operettestijlen onder de aandacht te brengen van de huidige generatie theaterpubliek. Al snel haalde DNNO het nieuws met haar plannen en activiteiten: flitsende, moderne en experimentele operette, nauwelijks bekend en uniek repertoire, met name uit de Berlijnse periode (1924 - 1933), muziek die je transatlantisch kunt noemen. De componisten lieten zich beïnvloeden door de jazz en leidden operette naar een nieuw tijdperk, the roaring twenties. DNNO wilde deze operettes brengen in een nieuwe Nederlandse bewerking, een speelse cabaretvorm, in een eenvoudige, gedurfde vormgeving; met een klein orkest - zichtbaar op het toneel - en met jonge, Nederlandse zangers. Dit leidde de afgelopen jaren tot nieuw aanbod in de vorm van concerten en een geproduceerde operette:
 Met de succesvolle productie van Der Vetter aus Dingsda werd de weg bereid voor een nieuwe, vernieuwende stroming in Nederland. Traditioneel werden vrijwel uitsluitend de tien bekendste operettes uitgevoerd, maar met de komst van DNNO werd het potentiële operette-repertoire in één klap verdubbeld.
Operette cool en ouderwets gezellig - Algemeen Dagblad
Het is karikaturale en cabareteske camp in het kwadraat, laverend tussen de ook al verdwenen revue, het Theater van de Lach, Kopspijkers in Sprudelland en Jiskefet geht Operette! - NRC Handselsblad
Prima voorstelling met veel elan van nieuw operettegezelschap - Eindhovens Dagblad
Ook in Duitsland werd DNNO met belangstelling gevolgd:
Das Wundersame Revival der Operette in Holland: Roaring Twenties Aspekt setzte die DNNO akustisch perfect um (Konzertkritik bei Klassik.com)
“DNNO lautete mit einer hinreissenden produktion einen Neustart fur die Gattung ein…”, “modern,frisch und fernab von allen Walzer-Klischees”
“Vielleicht sollte man den niederlandischen Weg auch in der Bundesrepbliek einschlagen und die einschlagigen Theater endlich schliessen, damit sich etwas verandert” (Orpheus maart 2006)
De voorstelling kreeg zeer goede kritieken en had veel meer dan de 7 voorstellingen verdiend die het gehaald heeft. De reserveringen liepen goed, maar de reeks was te kort om al het potentiële publiek te bereiken. Terugblikkend kan geconcludeerd worden dat DNNO weliswaar in een vraag voorziet, maar dat het nauwelijks haalbaar is om verder op eigen kracht te produceren en te verkopen. Theaters bleken nogal afwachtend en de financiële middelen ontbraken om na Der Vetter aus Dingsda nieuwe producties uit te brengen. Bij de theaters bleek behoefte aan een regelmatig, professioneel aanbod en binnen de eigen organisatie ontstond behoefte aan een structurele productievoorziening.
Het NOT heeft een totaal nieuwe benadering van de grote operettes: om de bedoelingen van de oorspronkelijke makers te volgen - die deze nieuwe muziekcultuur inclusief haar sociaal-kritische inhoud dicht naar het publiek wilden brengen - bewerkt / vertaalt het NOT de operettes waar nodig; gaat het uit van een moderne vormgeving en speelstijl; en werkt het met een combinatie van ontwerpers en zangers / acteurs uit de wereld van toneel, opera, cabaret en musical. Kortom het leeft in aansluiting op de hedendaagse theaterpraktijk.
Het NOT wil het Nederlands publiek aan de hand nemen en startte met een zekere chronologie: als eerste productie een werk van de uitvinder van het genre: Jacques Offenbach (La Vie Parisienne) om vervolgens door te gaan met een compositie uit de zilveren periode (een Lehár of Kálmán), om haar drie-jarenplan voorlopig af te sluiten met een operette van Johann Strauss. In een eventueel 4e jaar stond een nieuw te schrijven Nederlandse operette gepland. De productie “La Vie Parisienne” (Première 22 oktober 2006 in het Parktheater in Hoorn) bracht een schok teweeg door haar moderne benadering: de actuele bewerking van Seth Gaaikema; de mix van performers van Maaike Widdershoven en Ernst Daniel Smid, via Antje Monteiro, tot Trudy Labij; het versterkte geluid in combinatie met de vertaling (waardoor men eindelijk kon verstaan wat de oorspronkelijke makers écht aan het vertellen waren); kortom deze ultieme “dans-op-de-vulkaan” die “La Vie Parisienne” werkelijk is, deed een siddering door de gelederen gaan.
De operette is er weer en hoe! - Volkskrant
Operette als amusante show - Telegraaf
De Operette leeft! - Brabants Dagblad
Een feest met de dynamiek van de musical - GPD
Nederlandse tekst van jaloersmakende inventiviteit - NRC Handelsblad
Van RTL Boulevard tot de Volkskrant en Elsevier besteedden aandacht aan deze nieuwe operettebenadering en het publiek kwam in groten getale kijken.
|
||||||
 De Nederlandse Operette · Links-Faya · Faya-gezelschappen · Faya-uitvoeringen · Faya-vocalist/specialist · Faya-muziektheaterDit is een Faya-WebDesign TANSTAAFL website. Zie de voor deze site geldende © Copyright, Commitment, Disclaimer, Vrijwaring, Abuse en Netiquette regels op www.Faya-WebDesign.nl. Door deze site te bekijken en/of de daarop geboden informatie te gebruiken verklaart u zich akkoord met deze regels. Voorschoten, 15 juli 2004, Donald van Doesburg
|
