De Fritz Hirsch Operette 1925 - 1931 Operette in Nederland
Dr. Katja B. Zaich's presentatie over de Fritz Hirsch Operettegroep 1926 - 1940, op het symposium The Return of Operetta over het verleden, heden en toekomst
van de operette in Nederland, 17 april 2008 in het Theater Instituut Nederland te Amsterdam, georganiseerd door ORCA, het Operetta Research Center Amsterdam
|
||
.
De Fritz Hirsch Operette was het eerste professionele operettegezelschap in Nederland. Vaak wordt het een Joods gezelschap genoemd of zelfs een emigrantengezelschap. Dat is niet correct. Fritz Hirsch was jood, maar dat maakte zijn operette niet tot een joods gezelschap. En de emigranten kwamen pas later in de geschiedenis van dit gezelschap.
Alles begon in 1925, toen Fritz Hirsch voor het eerst in Nederland optrad. Hij kwam met het gezelschap van Gustav Charlé uit Berlijn op uitnodiging van Hugo Helm, impresario van de Haagse Princesse Schouwburg. Een jaar later kwam de groep onder de naam Fritz Hirsch Operette terug naar Den Haag. Omdat Nederland geen operettetraditie had en daarom ook geen noemenswaardig operettegezelschap, was Fritz Hirsch meer dan welkom. Twee jaar lang was Hirsch in Berlijn en in Nederland actief, totdat hij zich in 1928 in Den Haag vestigde. De Fritz Hirsch Operette onder leiding van Fritz Hirsch en Hugo Helm had haar vaste onderkomen in de Princesse Schouwburg.
Maar wie was Fritz Hirsch überhaupt? Andreas Oettel noemt hem in zijn uitgebreid artikel over Fritz Hirsch “ein deutscher Operettenkönig in den Niederlanden”. Maar in feite is Hirsch geen Duitse, maar een Nederlandse operettekoning, want alleen hier kreeg hij zoveel aandacht en bewondering. In Duitsland is Hirsch nauwelijks bekend. Hij werd in 1888 geboren in Mannheim als zoon van een banketbakker. Ook hij volgde een opleiding tot banketbakker en zou de winkel van zijn vader overnemen. Maar in 1904 doorkruiste een gebeurtenis deze plannen: Hij was aanwezig bij de première van de operette “Der fidele Bauer”, die in Mannheim plaats vond - vanaf dat moment wilde Fritz naar het theater. Vanaf 1907 trad hij op - eerst in Oostpruisen, later in Hamburg en in Berlijn. Meestal werkte hij bij verschillende theaters tegelijk, maar voornamelijk in bijrollen.
Nederland betekende dus een echte kans voor Fritz Hirsch. Het succesverhaal van de Fritz Hirsch Operette begon met Das Dreimäderlhaus; deze operette had alles, wat het Nederlandse publiek wilde: romantiek, liefde en lichte muziek. Toen de Fritz Hirsch operette in 1939 haar koperen jubileum vierde, definieerde Fritz Hirsch de smaak van het Nederlandse publiek als volgt: een romantische operette met een aansprekende titel. Deze titels waren trouwens allemaal Duits, want alle operettes werden in het Duits gezongen en de leden van het ensemble kwamen vooral uit Duitsland en de landen van de voormalige Donaumonarchie. Als je de lijst met operettes bekijkt die door de Fritz Hirsch operette werden gespeeld, valt ook op dat hij vaak de originele titel heeft gewijzigd. Schwarzwaldmädel werd Ein Rheinisches Mädchen, Wenn der weiße Flieder wieder blüht was de nieuwe titel van Jettchen Gebert en de operette Hannerl werd Liebe blüht auf allen Wegen.
De Fritz Hirsch operette bracht in snel tempo nieuwe producties uit en trad in het hele land op. Na tien jaar had het gezelschap 52 producties met soms wel 100 voorstellingen gespeeld. Door zijn goede contacten met Berlijn en Wenen bracht Hirsch niet alleen de nieuwste operettes naar Nederland, maar ook echte operettesterren, zoals Richard Tauber. Hij was tussen 1929 en 1933 regelmatig als gast in de Fritz Hirsch operette te zien.
 
 |
||
De Fritz Hirsch Operette 1925 - 1931 Operette in Nederland : Fritz Hirsch Operette
|