Operette in Nederland
Operetta Research Center Amsterdam
Miss Hook of Holland en The Girls of Holland
Operetta Research Center Amsterdam   ·   Holland en de operette: een reis in van de klinkende clichés   ·   The Red Mill van Victor Herbert   ·   Miss Hook of Holland en The Girls of Holland   ·   Die geschiedene Frau van Leo Fall   ·   Molinos del viento van Pablo Luna   ·   Les moulins qui chantent van Arthur van Oost   ·   Lodoletta en Das Hollandweibchen   ·   Der Vetter aus Dingsda van Eduard Künneke   ·   Il Paese dei Campanelli van Virgilio Ranzato   ·   Tulip Time van Colin Wark   ·   Das Hollandmädel van J.A. Hübler-Kahlas   ·   Ja zuster, nee zuster van Pieter Kramers   ·   Benatzky Revival in Europe   ·   Emmerich Kálmán last operette Arizona Lady   ·   16 Operette CDs from Classics for Pleasure   ·   Links Organisaties   ·   Links Gezelschappen   ·   Links Uitvoeringen   ·   Links Vocalisten & Specialisten   ·   Links Faya   ·   Links
.
Miss Hook of Holland van Paul Rubens
en The Girls of Holland van Reginald De Kovens (1907)
Author: Kevin Clarke 01 September 2004
  .
In Europa bleef het succes van The Red Mill natuurlijk niet onopgemerkt. In London inspireerde het Paul Rubens tot een in Holland gesitueerd "musical incident" met de titel Miss Hook of Holland. Larkin noemt het "one of the most popular London musicals in the early part of the century". Het verhaal draait om de amusante verwikkelingen rond een weggeraakt jenever-recept. Het fundamentele verschil tussen The Red Mill en Miss Hook is dat de Holland-clichés in het stuk van Rubens niet op een ironische manier worden doorbroken door commentaargevende vreemdelingen. Het gaat uitsluitend om schilderachtige Hollanders in een schilderachtige Holland vol kaas, jenever en grachten. De ironie zit in de groteske overdrijving van al deze clichés ("Ev'ry Dutchman when he wakes / a little piece of cheese he takes"). Het succes van Miss Hook is, net als bij The Red Mill, vooral te danken aan het weelderige decor en de trefzekere muziek, die vlot maar eenvoudiger is opgebouwd dan bij Herbert, en daardoor goed bij de handeling past. Highlights uit de partituur zijn de dromerige barcarolle "The Sleepy Canal", de Wagnerparodie "Flying Dutchman" en de klepperende klompendans "Little Miss Wooden Shoes" van het dameskoor in klederdracht.

Miss Hook ging op 31 januari 1907 in première in het Prince of Wales Theatre en was een sensatie, die 462 keer werd gespeeld. In 1914 en 1932 werd het stuk opnieuw in Londen op de planken gezet. Zelfs in 1945 kwam er nog een productie tot stand die een tournee door de Britse provinie maakte en de BBC zond in de jaren vijftig een concertante versie uit, die overigens op cd verkrijgbaar is. Miss Hook wordt hierop gedirigeerd door Willem Tausky, een neef van de Oostenrijker Leo Fall, die in 1908 Die geschiedene Frau componeerde, die de meest succesvolle Holland-operette was met een Weense provenance.

Als men niet in toeval geloofd is het interessant dat de broer van Rubens een jonge zangeres protegeerde, die later zou uitgroeien tot de operadiva Maggie Teyte. Zij was in de jaren twintig op Londens West End het "Hollandweibchen"in de gelijknamige operette van Emmerich Kálmán. Een Britse recensent noemde Kálmáns Little Dutch Girl dan ook "een ver familielid van Miss Hook of Holland". Tussen Miss Hook en het werk van Kálmán zijn nog meer parallellen te vinden. Rubens' operette werd in 1907 en 1908 als reisproductie opgevoerd in Wenen en in Boedapest. Bij de opvoering in Boedapest in het Király Szinház theater was mogelijk de jonge Kálmán aanwezig, destijds muziekrecensent en beginnend operettecomponist, die alle premières in de Hongaarse hoofdstad moest volgen. Toen hij tien jaar later zelf een Holland-operette schreef, zette hij de beste ideeën uit Miss Hook in een nieuwe context op de planken, zoals een groot 'Hollands feest' en een verleidelijke barcarolle.

Een succesvolle operette als Miss Hook ging natuurlijk ook naar Broadway. Bij de première op 31 december 1907 had het een moeilijke start, omdat Reginald De Koven zijn nieuwe, weinig belovende extravaganza The Snowman bij de 'out-of-town-tryouts' snel had omgedoopt in The Girls of Holland dat daardoor concureerde binnen het Holland-aanbod op de markt. The Girls of Holland ging net eerder, op 18 november 1907, in New York in première. Maar ook de nieuwe titel kon niet verhinderen dat dit oninteressante werk na 15 voorstellingen van het podium werd gehaald. Miss Hook daarentegen werd in totaal 119 keer opgevoerd.

Bij elkaar genomen liepen er op Broadway in één jaar drie 'Hollandse' operettes: The Red Mill, The Girls of Holland en Miss Hook. Er was inderdaad sprake van een "Holland Mania" in Amerika.

Miss Hook of Holland en The Girls of Holland
Operetta Research Center Amsterdam