samenvatting :
|
De Gondeliers of Het Eiland Baratarië
Het eerste bedrijf speelt zich af te Venetië, in 1750. Op een plein maken boerenmeisjes boeketten voor Marco en Giuseppe, de twee knapsten van alle gondeliers. Alle meisjes zijn op dit tweetal verliefd; de overige gondeliers maken voorlopig geen kans de meisjes het hof te maken. Marco (tenor) en Giuseppe (bariton) verschijnen: vandaag zullen ze een vrouw kiezen. Omdat de keuze moeilijk is, laten zij het lot beslissen. Gianetta (sopraan) en Tessa (mezzosopraan) blijken de gelukkigen. Iedereen is met deze gang van zaken tevreden. Het hele gezelschap gaat af. De twee huwelijken zullen meteen worden voltrokken. Nu maken we kennis met vier nieuwe figuren, die zojuist uit Spanje naar Venetië zijn gekomen: de hertog en de hertogin van Plaza-Toro, hun dochter Casilda, en hun bediende Luiz. Zijn zien er sjofel uit; het is duidelijk dat de hertog in financiële moeilijkheden verkeert. Hopeloos is hun toestand echter niet. De hertog vertelt zijn dochter Casilda dat zij als baby is uitgehuwelijkt aan de toen net zo jeugdige kroonprins van Baratarië; de schatrijke koning van dat eiland is zojuist gestorven; de kroonprins bevindt zich thans in Venetië; het doel van de reis der familie Plaza-Toro was koning en koningin met elkaar te verenigen. Casilda (sopraan) is niet blij met dit bericht. Zij en bediende Luiz (tenor) zijn in het geheim verliefd op elkaar; zodra het ouderpaar hen alleen heeft gelaten, vallen de gelieven elkaar in de armen - voor het laatst: in een droevig duet nemen zij afscheid van elkaar en van hun verleden. Hoe is de kroonprins van Baratarië in Venetië terecht gekomen? Dit vernemen wij van iemand die nu zijn entree maakt: Don Alhambra del Bolero, eveneens Spanjaard, van beroep grootinquisiteur. Deze blijkt de kroonprins, toen nog een baby, te hebben ontvoerd, om hem te behoeden voor een ketterse leer die in Baratarië opgang maakte. Hij heeft het kind in het geheim ondergebracht bij een Venetiaanse gondelier, die al een zoontje van dezelfde leeftijd had.
Die gondelier, echter, kwam te sterven. Sindsdien weet niemand meer wie van de twee jongens de prins is; beiden zijn gondelier geworden; het gaat hier natuurlijk om niemand anders dan Marco en Giuseppe. Eén van die twee heeft dus zojuist een ongeldig huwelijk gesloten; één van de twee meisjes (Gianetta of Tessa) is nog ongehuwd. Casilda (dochter van de hertog) is wel getrouwd, maar met wie? Wat te doen? Don Alhambra weet een uitweg. De voedster van het ontvoerde prinsje is nog in leven: zij zal haar vroegere pupil zeker kunnen aanwijzen. Luiz wordt naar Spanje gezonden om haar te halen. In een bespiegelend kwintet wordt uiteengezet dat de mens, hoe ingewikkeld het leven soms ook is, maar het beste vrolijk kan blijven.
De twee bruidsparen en de bruiloftsgangers verschijnen weer, in uitgelaten stemming. Don Alhambra komt de pret verstoren. Hij deelt de twee bruidegoms mee dat één van hen koning van Baratarië is. Eerst tonen zij zich afkerig van het koningschap: zij zijn de republikeinse beginselen toegedaan. Ze zijn echter ook gevoelig voor de voordelen van zo'n hoge positie en stappen vrij gemakkelijk over hun bezwaren heen. Zij zullen gezamenlijk regeren, tot is uitgemaakt wie van hen de koning is. Gianetta en Tessa stellen voor meteen te vertrekken, maar Don Alhambra gooit roet in het eten: de vrouwen moeten voorlopig thuis blijven - hij verzwijgt natuurlijk dat één van de twee jongemannen als kind getrouwd is met Casilda. Na enige protesten schikt men zich. Men neemt teder afscheid en de mannen gaan scheep naar Baratarië. Het tweede bedrijf speelt zich drie maanden later af, op Baratarië. Aan het hof gaat het vrolijk toe. Alle vrienden van Marco en Giuseppe hebben hoge posities verkregen, en vermaken zich kostelijk. Er heerst een sfeer van gelijkheid en broederschap, overeenkomstig de republikeinse beginselen. Alleen de twee nieuwbakken koningen moeten hard werken. Toch zijn ook zij heel tevreden. Het enige dat nog aan hun geluk ontbreekt, is het gezelschap van Gianetta en Tessa. Zij zijn dan ook heel blij als dezen onverwacht aankomen, vergezeld van een stoet vriendinnen - zij hadden van de eenzaamheid in Venetië genoeg gekregen, en daarom de boot naar Baratarië genomen.
Algehele vreugde volgt, die alweer verstoord wordt door Don Alhambra. Deze wijst de koningen eerst op het ongepaste van de republikeinse gelijkheid die aan het hof van Baratarië heerst. Dan brengt hij Casilda ter sprake - pas nu deelt hij mee dat één van de twee koningen met haar getrouwd is. Gianetta en Tessa zijn woedend. Allengs beseffen de vier echter, dat zij dit soort moeilijkheden slechts kunnen oplossen door koel en bedaard te redeneren, wat zij trachten te doen in een fraai, zeer gecompliceerd kwartet.
De hertog en de hertogin arriveren, met Casilda. De problemen stapelen zich op. Zeker is dat Casilda koningin wordt. Maar wie wordt koning, wie is met wie getrouwd, welk meisje blijft eenzaam achter? Dan komt Luiz, de bediende van de Plaza-Toro's, uit Spanje terug, met de oude voedster van de kroonprins. De dame maakt bekend wie recht heeft op de troon. Het blijkt dat…. Ja, wat blijkt er? Dat kan misschien beter een verrassing blijven.
|